Als je meerdere pc's of laptops hebt kun je heel makkelijk een thuisnetwerk maken in Ubuntu. Printen via dat netwerk kan ook. En als je een print server hebt kun je altijd documenten afdrukken via je router en print server. Het voordeel is dat je dan niet altijd een met de printer verbonden pc hoeft aan te laten staan. Ik zal hier laten zien hoe je: 1) een thuisnetwerk kunt maken met Ubuntu 2) altijd kunt printen via dit thuisnetwerk (met en zonder print server).

Voor een thuisnetwerk hoef je tegenwoordig niet veel geld uit te geven. Een router van 50 tot 100 euro is genoeg. Liefst een die ook draadloze verbindingen ondersteunt natuurlijk, zodat je overal met je laptop internetverbinding hebt. Via die router kun je in Ubuntu meerdere pc's of laptops met elkaar verbinden. En printen over het netwerk, zonder dat elke machine zijn eigen printer ingeplugd hoeft te hebben.

Laat ik mijn eigen situatie als voorbeeld nemen. Ik heb een vaste pc en twee laptops. De vaste pc draait Ubuntu 8.04, een laptop heeft Ubuntu 7.10 en een oude laptop maakt gebruik van Windows XP. De vaste pc is met een kabel verbonden met mijn router (in mijn geval een US Robotics, maar het merk doet er niet zoveel toe) en mijn twee laptops maken draadloos verbinding. Elke machine heeft zijn eigen IP-adres in het thuisnetwerk via DHCP (192.168.*.*). Mijn printer is een oude all-in-one printer: HP OfficeJet G55 (met usb-aansluiting). Als print server (maar dit is optioneel) heb ik een Sitecom LN-308 die op mijn router aangesloten is.

Thuisnetwerk in Ubuntu
Met behulp van Samba kan ik vanaf het ene systeem simpel mappen en bestanden benaderen op de andere twee machines. In Ubuntu is dat heel makkelijk in te stellen:

1. Ga naar Systeem | Beheer | Gedeelde mappen
2. Klik op Toevoegen en kies het pad van de map die je wilt delen in het netwerk (kies ook of je deze alleen-lezen toegankelijk wilt maken of niet)

Mappen delen met Samba

3. Er wordt gevraagd of je Samba en NFS wilt installeren, doe dat
4. Deel op elke machine mappen op deze manier (onder Windows XP moet je - meen ik - rechtsklikken op een map, Eigenschappen kiezen en onder het tabblad Delen aangeven dat je de map wilt delen in het netwerk)

Aan de voorwaarden om mappen en bestanden op andere pc's in het thuisnetwerk te benaderen is nu voldaan.

1. Ga in Ubuntu naar Locaties | Netwerk
2. Klik op Windows-Netwerk en dan op de pc-naam in je thuisnetwerk die je wilt benaderen
3. Nu kun je de gedeelde mappen zien en bijvoorbeeld vanaf je ene pc muziek afspelen of foto's bekijken die op je andere pc hebt staan
4. Soms kan het nodig zijn om een pc handmatig te benaderen via Locaties | Verbinden met server...
5. Kies dan voor Diensttype: Windows gedeelde map en vul bij Server het IP-adres van de pc in je thuisnetwerk in die je wilt benaderen, klik vervolgens op Verbinden

Verbind handmatig met een pc in je thuisnetwerk

Printen via het thuisnetwerk in Ubuntu
Als je een printer hebt aangesloten op een van de pc's in je netwerk dan kun je die delen met de andere machines, zodat je vanaf elke laptop of pc kunt printen.

1. Ga op de pc waarop de printer fysiek is aangesloten naar Systeem | Beheer | Afdrukken
2. Kies Server-instellingen en zorg dat er een vinkje staat bij Gepubliceerde printer verbonden met dit systeem tonen (A)

3. Ga nu naar je andere systemen en open ook onder Systeem | Beheer | Afdrukken dezelfde Server-instellingen en zorg dat hier een vinkje komt te staan bij Printers die gedeeld worden door andere systemen tonen (B)
4. Zorg dat de printer en de pc waarmee de printer is verbonden aanstaat
5. Kies op de andere pc's (waarmee de printer niet verbonden is) weer voor Systeem | Beheer | Afdrukken en klik op Nieuwe printer
6. Kies bij Selecteer verbinding voor Internet Printing Protocol (ipp) en vul bij Host het IP-adres van de machine waarmee de printer verbonden is en klik op Find queue

Vind je printer in het netwerk

Veel mensen melden problemen met Printen over het netwerk via IPP onder Ubuntu 8.04, probeer het dan met AppSocket/HP JetDirect en kies de juiste poort - 9100 of 9101

7. In het venster dat je nu ziet kies je de printer die met de andere pc verbonden is en klik je Volgende
8. Kies daarna het juiste merk en model van printer en voltooi de installatie

Als de printer en de pc waarmee de printer fysiek verbonden is nu aanstaan kun je altijd via andere pc's in je netwerk printen. Dat is ook het grootste nadeel van deze methode: de pc waarmee de printer verbonden is fungeert eigenlijk als printserver en moet aanstaan. Om dit ongemak te verhelpen kun je een losse print server kopen die je op je router kunt aansluiten.

Met behulp van een print server in het thuisnetwerk printen in Ubuntu
Print servers zijn te koop vanaf ongeveer 80 euro. Het zijn apparaatjes die je op je router aansluit (waardoor ze in je thuisnetwerk worden opgenomen) en waarmee je via usb-aansluitingen je printer, maar vaak ook een externe harde schijf of camera, kunt aansluiten. Ik heb een losse Sitecom LN-308 print server gekocht (ter grootte van een pakje sigaretten ongeveer) en die werkt prima onder Ubuntu met mijn oude HP OfficeJet G55. Een Asus WL-500W Router met ingebouwde print server kreeg ik niet aan de praat met mijn HP OfficeJet G55 (niet onder Ubuntu, maar ook niet onder Windows).

Volg voor exacte aanwijzingen de handleiding van de Sitecom LN-308, maar het gaat ongeveer zo in zijn werk:

1. Verbind de Sitecom print server met je router (soms moet je de kabel van je pc eerst loshalen of de router opnieuw opstarten om een geldig IP-adres toegewezen te krijgen voor de print server - lees hierbij ook goed de aanwijzingen in de handleiding hoe je dit, als het niet gelijk goed gaat, handmatig kunt instellen met de meegeleverde Windows-software)
2. Sluit de usb-aansluiting van je printer aan op de Sitecom print server
3. Ga in je webbrowser naar het IP-adres dat de print server toegewezen heeft gekregen van je router of gebruik de op cd meegeleverde Windows-applicatie om het een en ander in te stellen

Als je print server nu opgenomen is in je thuisnetwerk en een geldig IP-adres heeft (kan via DHCP, maar je kunt het ook statisch instellen via de webinterface of met de Windows-software) en de printer aangesloten kun je verder.

4. Ga op je Ubuntu-pc naar Systeem | Beheer | Afdrukken en kies Nieuwe printer
5. Als het goed is staat de printer al vermeld in de lijst. Kies deze en configureer de printer verder.
5. Als de printer nog niet vermeld staat kun je nu kiezen uit Internet Printing Protocol (ipp) of AppSocket/HP JetDirect (in ieder geval met mijn HP printer). Beide protocollen worden ondersteund door de Sitecom LN-308 (LPD/LPR ook trouwens).
6. Geef bij Host of Hostnaam het IP-adres van de print server in, zoek de printer en configureer deze verder
7. Herhaal deze stappen voor elke pc in je thuisnetwerk

Nu kun je altijd, vanaf elke pc in je netwerk, printen. En hoeft er niet een pc die met de printer verbonden is speciaal aan te staan. Scannen over het netwerk is met oudere multifunctionele printers meestal niet mogelijk trouwens. Met die van mij niet in elk geval.

Als je een nieuwe printer gaat kopen, dan is het handig om gelijk een netwerk printer te kopen. Die zijn vijftig tot honderd euro duurder, maar dan kun je - zonder de stappen hierboven - direct je printer op je router aansluiten, zonder aparte print server.

Heb je tips of aanvullingen op dit artikel dan hoor ik het graag in de reacties hieronder (vergeet niet de controlevraag te beantwoorden)